కుల గణన 2027: వెనుకబాటుతనాన్ని కొలవడానికి ఇదే సరైన సమయం

భారతదేశంలో కుల గణనపై దశాబ్దాలుగా చర్చ జరుగుతోంది. ఇప్పుడు 2027 జనగణనలో కులాల వివరాలను కూడా నమోదు చేయాలని కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్ణయించడం ఈ చర్చకు ఒక కీలక మలుపు. 2025 ఏప్రిల్ 30న కేంద్ర కేబినెట్ కుల గణనను జనగణనలో చేర్చాలని నిర్ణయించింది. 2026లో కేంద్ర ప్రభుత్వం కూడా 2027 జనగణన రెండో దశలో కుల గణన జరుగుతుందని స్పష్టం చేసింది.
అయితే కుల గణనను కేవలం ‘‘ఎవరి జనాభా ఎంత?’’ అనే లెక్కకు పరిమితం చేయడం సరిపోదు. అసలు ప్రశ్న—ఏ కులం ఎంత వెనుకబడి ఉంది? ఆ వెనుకబాటుతనం ఏ రంగంలో ఉంది? ప్రభుత్వ విధానాలు ఆ వెనుకబాటుతనాన్ని ఎంతవరకు తగ్గించాయి? అనేదే.
రాజ్యాంగం కోరేది సమానత్వం మాత్రమే కాదు—వాస్తవ సమానత్వం
భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 15(4) సామాజికంగా, విద్యాపరంగా వెనుకబడిన వర్గాల అభివృద్ధికి ప్రత్యేక చర్యలు తీసుకునే అవకాశాన్ని కల్పిస్తుంది. ఆర్టికల్ 16(4) ప్రభుత్వ సేవల్లో తగిన ప్రాతినిధ్యం లేని వెనుకబడిన వర్గాలకు రిజర్వేషన్లు కల్పించే అవకాశాన్ని ఇస్తుంది.
అంటే వెనుకబాటుతనాన్ని గుర్తించడం, దాన్ని కొలవడం, దాని ఆధారంగా విధానాలు రూపొందించడం రాజ్యాంగ సామాజిక న్యాయ వ్యవస్థలో అంతర్భాగం.
అయితే ఒక విషయం స్పష్టంగా చెప్పాలి. ‘‘ప్రతి కులాన్ని లెక్కించాలి’’ అని రాజ్యాంగం నేరుగా ఆదేశించలేదు. కానీ సామాజిక, విద్యా వెనుకబాటుతనాన్ని గుర్తించి లక్ష్యిత విధానాలు రూపొందించాలంటే విశ్వసనీయమైన గణాంకాల అవసరం మాత్రం స్పష్టంగా ఉంది. జనగణనను నిర్వహించడం రాజ్యాంగంలోని యూనియన్ లిస్ట్‌లోని అంశం.
OBC ఒకే సమూహం కాదు
OBC అనే పదం వెనుక వాస్తవానికి ఒకే స్థాయి సామాజిక పరిస్థితి లేదు. అది అనేక కులాలు, ఉపకులాలు, ప్రాంతాలు, వృత్తి సమూహాలతో కూడిన ఒక heterogeneous category.
ఒక OBC కులం విద్య, ఉద్యోగాలు, ఆర్థిక స్థితి, పట్టణీకరణ, రాజకీయ ప్రాతినిధ్యం వంటి రంగాల్లో ముందంజలో ఉండవచ్చు. అదే OBC జాబితాలో ఉన్న మరో కులం ప్రాథమిక విద్య, భూమి, ఉపాధి, ఆరోగ్యం, ఉన్నత విద్య, ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల విషయంలో తీవ్ర వెనుకబాటుతనాన్ని ఎదుర్కొంటూ ఉండవచ్చు.
కాబట్టి మొత్తం OBC జనాభాను ఒకే సంఖ్యగా తీసుకుని ‘‘OBCలు ఇంత శాతం’’ అని చెప్పడం మాత్రమే సరిపోదు. OBCలలో అంతర్గత అసమానతలను కూడా గుర్తించాలి.
ఇదే కుల గణన యొక్క అసలు ప్రాముఖ్యత.
EBCల ప్రశ్నను ఇక విస్మరించలేం
OBCలలోనే అత్యంత వెనుకబడిన వర్గాలుగా పరిగణించబడే Extremely Backward Classes (EBCs) విషయంలో ఈ ప్రశ్న మరింత ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంటుంది.
కొన్ని EBC సమూహాలు సామాజిక, విద్యా, ఆర్థిక అభివృద్ధి సూచికల్లో దేశంలోని అత్యంత వెనుకబడిన వర్గాలతో సమాన స్థాయిలో ఉన్నాయనే వాదన ఉంది. వారికి ఉన్నత విద్యలో ప్రవేశం తక్కువగా ఉండవచ్చు; వైద్య, ఇంజినీరింగ్ వంటి ప్రొఫెషనల్ విద్యలో ప్రాతినిధ్యం పరిమితంగా ఉండవచ్చు; ఉన్నత స్థాయి ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల్లో వారి ఉనికి మరింత తక్కువగా ఉండవచ్చు.
ఇలాంటి పరిస్థితి నిజంగా ఎంతవరకు ఉందో అనుమానాలతో కాదు, డేటాతోనే నిర్ధారించాలి.
అందుకే కుల గణనతో పాటు ప్రతి కులానికి సంబంధించిన సామాజిక, విద్యా, ఆర్థిక సూచికలను సేకరించాల్సిన అవసరం ఉంది.
జనాభా లెక్క మాత్రమే కాదు—Composite Backwardness Index అవసరం
కుల గణనలో ప్రతి కులం జనాభా ఎంత అన్నది ఒక ముఖ్యమైన సమాచారం. కానీ అది మొదటి అడుగు మాత్రమే.
ప్రతి కులానికి ఒక Composite Backwardness Index రూపొందించే దిశగా ప్రభుత్వం ఆలోచించాలి. అందులో కనీసం ఈ అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకోవచ్చు:
అక్షరాస్యత, పాఠశాల విద్యలో కొనసాగింపు
ఉన్నత విద్యలో ప్రవేశం
వైద్య, ఇంజినీరింగ్, ప్రొఫెషనల్ విద్యలో ప్రాతినిధ్యం
ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల్లో ప్రాతినిధ్యం
ఉన్నత స్థాయి సివిల్ సర్వీసుల్లో ప్రాతినిధ్యం
కుటుంబ ఆదాయం, ఆస్తుల స్థితి
భూమి యాజమాన్యం
పట్టణ–గ్రామీణ జీవన పరిస్థితులు
వృత్తి నిర్మాణం
మహిళల విద్య, ఉపాధి
ఆరోగ్యం, పోషకాహారం
గృహ వసతులు, ప్రాథమిక సౌకర్యాలు
ఇలాంటి బహుముఖ సూచిక ద్వారా ప్రతి కులం ఎదుర్కొంటున్న వెనుకబాటుతనం ఏ స్థాయిలో ఉందో అంచనా వేయవచ్చు.
‘‘ఎవరు ఎక్కువ వెనుకబడ్డారు?’’ అనే ప్రశ్నకు డేటానే సమాధానం
OBC వర్గీకరణపై జరిగే చర్చల్లో తరచూ ఒక ప్రశ్న ముందుకు వస్తుంది—రిజర్వేషన్ మరియు ప్రభుత్వ సంక్షేమ పథకాల ప్రయోజనాలు OBCలలోని అన్ని కులాలకు సమానంగా చేరుతున్నాయా?
దీనికి రాజకీయ వాదనలు సమాధానం ఇవ్వలేవు. కులాల వారీగా జనాభా, విద్య, ఉద్యోగాలు, ఆదాయం, ఉన్నత విద్యలో ప్రవేశం, ప్రభుత్వ పథకాల లబ్ధి వంటి డేటా ఉంటేనే సమాధానం దొరుకుతుంది.
ఒకవేళ కొన్ని కులాలు పదేపదే ఎక్కువ ప్రయోజనం పొందుతున్నాయని డేటా చూపిస్తే, విధానాలను పునఃపరిశీలించవచ్చు. మరోవైపు కొన్ని కులాలు దశాబ్దాలుగా ప్రభుత్వ విధానాలున్నప్పటికీ అభివృద్ధి చెందలేదని గణాంకాలు చూపిస్తే, వారికి ప్రత్యేక లక్ష్యిత చర్యలు అవసరం కావచ్చు.
అంటే కుల గణన ఎవరినైనా పైకి లేపడానికి, ఎవరినైనా కిందకు దించడానికి రూపొందించిన సాధనం కాదు. ఎవరు ఎక్కడ ఉన్నారో తెలుసుకుని, ఎవరికేం అవసరమో నిర్ణయించడానికి ఉపయోగపడే డేటా వ్యవస్థ.
రిజర్వేషన్‌కు మించి కుల గణన ఉపయోగం ఉంది
కుల గణన చర్చను కేవలం రిజర్వేషన్లకు పరిమితం చేయడం కూడా తప్పు.
విద్యా స్కాలర్‌షిప్‌లు, హాస్టళ్లు, నైపుణ్యాభివృద్ధి, ఉపాధి, పారిశ్రామిక రుణాలు, భూ పంపిణీ, మహిళా సాధికారత, ఆరోగ్యం, విద్య వంటి అనేక రంగాల్లో ప్రభుత్వ పథకాలను మరింత లక్ష్యితంగా రూపొందించవచ్చు.
ఒక కులం విద్యలో వెనుకబడి ఉంటే విద్యాపరమైన జోక్యం అవసరం. మరొక కులం భూమిలేకుండా ఉంటే ఆర్థిక సాధికారతకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలి. ఇంకొక సమూహం ఉన్నత విద్యలో ప్రవేశం పొందలేకపోతే స్కాలర్‌షిప్‌లు, కోచింగ్, హాస్టల్ సదుపాయాలు వంటి చర్యలు అవసరం కావచ్చు.
ఒకే మందు అన్ని రోగాలకు పనిచేయదు. అలాగే ఒకే విధానం అన్ని OBC కులాల వెనుకబాటుతనాన్ని పరిష్కరించదు.
కుల గణన తర్వాత అసలు పని మొదలవుతుంది
2027లో కుల గణన జరగడం ఒక చారిత్రక అడుగు. కానీ గణాంకాలు సేకరించడం మాత్రమే లక్ష్యం కాకూడదు. వాటిని శాస్త్రీయంగా విశ్లేషించి, ప్రజలకు పారదర్శకంగా అందుబాటులోకి తెచ్చి, ప్రభుత్వ విధానాలను వాటి ఆధారంగా పునర్నిర్మించాలి.
అదే సమయంలో వ్యక్తిగత గోప్యత, డేటా భద్రత, కులాల సరైన గుర్తింపు, ఉపకులాల వర్గీకరణ, డేటా నాణ్యత వంటి అంశాల్లో అత్యంత జాగ్రత్త అవసరం. ప్రభుత్వం ఇప్పటికే 2027 జనగణనలో కుల వివరాలను రెండో దశ Population Enumerationలో సేకరించనున్నట్లు ప్రకటించింది.
చివరికి కుల గణన యొక్క లక్ష్యం ‘‘ఎవరి సంఖ్య ఎంత?’’ అనే ప్రశ్నతో ముగియకూడదు. ‘‘ఎవరు ఎంత వెనుకబడి ఉన్నారు? ఎందుకు వెనుకబడి ఉన్నారు? ప్రభుత్వ విధానాల వల్ల ఎంతవరకు ముందుకు వచ్చారు? ఇంకా ఎలాంటి సహాయం అవసరం?’’ అనే ప్రశ్నలకు సమాధానాలు వెతకాలి.
అందుకే 2027 కుల గణనను కేవలం జనాభా లెక్కగా కాకుండా, భారతదేశంలో సామాజిక న్యాయాన్ని కొలిచే ఒక శాస్త్రీయ సాధనంగా చూడాలి.
లెక్కలేని సామాజిక న్యాయం అంచనాలపై ఆధారపడుతుంది.
డేటాతో కూడిన సామాజిక న్యాయం మాత్రం ఆధారాలతో విధానాలను రూపొందించగలదు.